Bugün İsmet İnönü'nün ölüm yıldönümü… O nedenle de, kimileri saygıyla ve değerbilirlikle anmakta, kimileri de eleştirip karalamakta.
Bu değerlendirmelerin gerçekçi, akılcı, bilimsel ve kanıtlı olanları çok az...
Bana kalırsa, yaşanan dönemin ekonomik, toplumsal, siyasal ve kültürel koşullarını göz önünde tutmayan değerlendirmeler köksüz ve dayanaksız kalır.
İNÖNÜ Dönemi, Kurtuluş Savaşı sonrası devlet eliyle desteklenip büyütülen sermaye sınıfı ve Cumhuriyetin sağladığı özgürlüklerle kamuyönetimine ve siyasal yaşama doluşmuş ağalar, bezirgân tüccarlar ve din görevlilerinin palazlanma dönemidir... Artık bitleri kanlanmış, başlarını kaldıracak güce de erişmişlerdir.
Öte yandan, İkinci Dünya Savaşı koşulları büyük spekülasyon olanakları vermiştir bunlara.
Üstüne üstlük , Batının, kapitalizmi güvenceye alma işlevi gören bir sahte demokrasi propagandaları çok yaygın ve etkilidir.
Ülkemizde de sözü edilen çevreler, hem kendilerini sınırlayan halkçı-devrimci rejimden bunalmış, kaplarına sığamamakta, hem de sola eşitlik ve özgürlükçülüğe, akla ve bilime yönelişinden kaygı ve kuşku duydukları Cumhuriyet'ten korkmaktadırlar.
Bu nedenle, hem uluslararası alanda yayılan propagandanın etkisinden de yararlanarak, hem de sözde "Sovyet/komünizm Tehlikesi" öcüsünü kullanarak tek partili rejime geçilmesinin kaçınılmaz olduğu algısını yaratmışlardır.
Stalin'in ölçüsüz ve sosyalizmi koruduğu gerekçesiyle diktatörce uyguladığı iç ve dış politikalar korku ve güvensizlik yaratmıştır.
İnönü bu koşulların kuşattığı bir dönemin bunalımlarını yaşamıştır. Direnmesinin ne olanağı vardır, ne de örgütlü halk sınıfları... Özellikle emekçiler...
İşte Türkiye'yi Batı Emperyalizminin kucağına iten bu sınıfsal durum ve elbette Osmanlının lövanten artığı yeni işbirlikçilerdir...
Bir dönemi değerlendirirken, kişilere indirgemek yanıltıcı ve eksik olur.
İNÖNÜ bir bakıma "tek adam" değilse de, "yalnız/çaresiz adam" durumundadır.
Atatürk'ün "TEK ADAM"lığı da aslında bir yanıyla bundan ayrı düşünülebilir mi?
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder