IMF: Dünya Ekonomisi Yavaşlıyor

IMF’nin Dünya Ekonomik Görünümü (World Economic Outlook) Raporunun Nisan sayısı
yayımlandı. Gerçekler ortada: dünya ekonomisi yavaşlamasını sürdürüyor ve durgunluk
önümüzdeki iki yıl boyunca sürecek.
Dünya ekonomisi 2015’in ikinci yarısında belirgin biçimde yavaşlamış idi. Söz konusu
dönemde gerçekleşen yüzde 2.5’lik büyüme tüm beklentilerin altındaydı. Bu gözlem,
IMF’nin 2016 ve 2017 için öngörülerini de daha karamsar kıldı. IMF’ye göre dünya
ekonomisinin büyüme hızı 2016’da yüzde 3.2, 2017’de ise yüzde 3.5 olarak tahmin ediliyor.
Bu oranlar 2016 Ocak ayında yapılan öngörülere görece, sırasıyla, yüzde 0.2 ve 0.1 daha
düşük büyüme anlamına geliyor. Daha önceki Ekim 2015 Raporundaki öngörülere görece ise
sapmalar daha fazla: 2016 için yüzde -0.4; 2017 için yüzde -0.3.
IMF’nin 2016 ve 2017 için öngörüleri, daha önceki Ocak 2016 revizyonu ve Ekim 2015
Raporuna görece karşılaştırmalı olarak aşağıdaki tabloda özetlenmekte. Tablodan da
anlaşılacağı üzere, önümüzdeki iki yılda dünya ekonomisinin ivmesi gene gelişmekte olan
(yükselen piyasa) ekonomilerine dayandırılmakta. Gelişmekte olan ülkelerde beklenen
büyüme oranı 2016’da yüzde 4.1, 2017’de ise yüzde 4.6. Dolayısıyla, Çin ekonomisinin “yeni
normal” diye anılan görece daha düşük ve iç piyasaya dayanan “yeni” dengelerinin soluğu
ancak bu kadarına yetecek. Bu orana karşı, ABD ekonomisi için beklenen büyüme yüzde 2.4
ve 2.5; gelişmiş ülkeler toplamı için ise yüzde 1.9 ve 2.0.

Çin kaynaklı (olumsuz) dışsallıkların, daralan ihracat ve üretim arz fazlasının gerilemesiyle

birlikte, tüm dünya ekonomisine yayılması bekleniyor. Bu yüzden IMF Raporu dünya ticaret

hacminin sadece yüzde 3.1 ve 3.8 oranında genişleyebileceğini öngörmekte. Bu oranlar

geçmiş raporlara görece yüzde -0.3 ile yüzde -1’lik sapmalar anlamına geliyor. Öngörüler 2016 Ocak Revizyonuna Görece 2015 Ekim Raporuna Görece

sadece yüzde 1.4 düzeyinde gerçekleşmiş olması, ücret gelirleri arttırılmadan elde edilen

istihdam artışlarının büyüme üzerinde etkili olamayacağını belgeliyor.

Deflasyon, yani mal ve hizmet fiyatlarının ve finansal varlıkların değerlerinin gerilemesi,

dünya ekonomisinin piyasa dengelerini tehdit etmeye devam ediyor. IMF, gelişmiş ülkelerde

enflasyon öngörülerini 2016 için yüzde 0.6, 2017 için ise 0.7 olarak kabul ediyor. Aynı

oranlar gelişmekte olan piyasa ekonomileri için sadece yüzde 4.7 ve 4.5. (Türkiye ise

enflasyon söz konusu olduğunda “yükselen piyasalardan” ayrışmasını sürdürüyor: 2016

enflasyon beklentisi Türkiye için yüzde 9.8; hedefin neredeyse iki misli!).

Tablonun son iki satırında dünya finans piyasalarının önemli bir göstergesi olan Londra döviz

borsasındaki faiz verileri sunulmuş. Buna göre Amerikan doları üzerine (6 aylık mevduat)

faizleri yüzde 0.9 (2016) ve 1.5’e (2017) indirilmiş; aynı oranlar üç aylık Avro faizleri için ise

sırasıyla yüzde eksi 0.3 ve eksi 0.4 oranında. Bu veriler çok düşük ve hatta negatif faiz

oranlarına sürüklenmiş olan gelişmiş ülkelerde para politikasının artık ulusal ekonomileri

canlandırma ve yönlendirme işlevini yitirdiğini belgeliyor.

Bu koşullar altında sistemin içindeki alternatifler teker teker erirken bir tek alternatif akla

geliyor: devletlerin mali harcamalarını arttırması, yani genişleyici maliye politikası. Ancak,

bu tercih “finansal istikrar” saplantısı içindeki küresel finans burjuvazisinin stratejik

çıkarlarına tümüyle ters bir adım olacağından, uluslararası finans şebekesi tarafından anında

reddedilmekte.

Peki geriye ne kalmakta?

Yanıt: “yapısal reformlar”. Bu içeriği boşaltılmış söz oyununun ardında yatan gerçeğin ise

aslında işgücü piyasalarının daha da enformalleştirilmesi anlamına gelecek olan esnekleştirme

ve güvencesiz istihdam biçimlerinin yaygınlaştırılması ve uluslararası arenada da savaş ve

şiddet ekonomisinin tırmalandırılması olduğunu biliyoruz. Kapitalist dünyanın çürüyen

dengelerini sürdürmeye yönelik tek çözüm artan sömürü ve şiddet ekonomisinden geçmekte.

Bu tespitin IMF raporlarında yer almasını ise elbette beklemiyoruz.